Kornwerderzand – Een bijzonder stuk oorlogsgeschiedenis heeft afgelopen maandag een zichtbare en tastbare plek gekregen bij het Kazemattenmuseum.
Restanten van de Britse bommenwerper Lancaster ED603, die in 1943 neerstortte in het IJsselmeer, zijn daar opgesteld als onderdeel van een nieuwe expositie. Het gaat om een imposant deel van een vleugel, met een breedte van circa 14 meter, dat op een speciaal aangelegde fundering naast het museum is geplaatst. Op dezelfde dag kreeg ook een geborgen motor van het type Rolls-Royce Merlineen plek op het nabijgelegen Monumentenplein. Beide objecten maken deel uit van de resten van de Avro Lancaster III ED603 OL-L, een toestel van het 83e Pathfinder Squadron.
Missie boven Duitsland
In de avond van 12 juni 1943 vertrok de bommenwerper vanaf de Britse luchtmachtbasis in Wyton, Engeland. Het toestel had als doel de Duitse stad Bochum, waar lichtfakkels en bommen werden afgeworpen om een geallieerd bombardement te ondersteunen. Op de terugweg ging het mis.
Boven Nederland werd de Lancaster opgemerkt door Duitse radarstations en vervolgens onderschept door een Duitse jager, vermoedelijk een Messerschmitt Bf 110. Het toestel werd neergeschoten en stortte neer in het IJsselmeer.
Berging na tachtig jaar
Pas in september 2023 werd het wrak geborgen door de bergingsdienst van de Koninklijke Luchtmacht, op enkele kilometers van Breezanddijk. De berging leverde een groot aantal onderdelen op, variërend van kleine fragmenten tot grotere constructiedelen zoals de vleugel en motor.
Een groot deel van deze vondsten wordt nu tentoongesteld in en rond het museum. Kleinere objecten krijgen een plaats in Kazemat VI, terwijl de grootste stukken buiten te zien zijn.
Conservering en beleving
Volgens een vrijwilliger van het museum zijn vrijwel alle geborgen onderdelen geconserveerd om verdere aantasting tegen te gaan. Enkele stukken zijn bewust in oorspronkelijke staat gelaten. Daarmee krijgen bezoekers een indringend beeld van de conditie waarin de resten na decennia op de bodem van het IJsselmeer zijn aangetroffen. De expositie is uniek voor het museum. Dat juist deze locatie is gekozen, hangt samen met de nabijheid van de vindplaats. “Het toestel is hier in de directe omgeving geborgen. Dat maakt het verhaal tastbaar en lokaal verankerd,” aldus betrokkenen.