Minister Tieman van Infrastructuur en Waterstaat heeft vandaag een brief aan de Tweede Kamer gestuurd over ontwikkelingen binnen het waterveiligheidsbeleid.
In de brief staat onder meer dat voor verschillende dijktrajecten in Nederland de veiligheidsnormen mogelijk worden aangepast. Voor de Waddeneilanden kan dit grote gevolgen hebben.
De voorgestelde verlaging van de dijknorm betekent dat waterkeringen niet langer bestand hoeven te zijn tegen een extreem hoge waterstand die eens in de duizend jaar voorkomt, maar tegen een situatie die eens in de 300 jaar of op sommige plekken zelfs eens in de 100 jaar kan optreden. Tegelijk wil het ministerie uitgaan van een hogere zogenoemde evacuatiefractie: het percentage mensen dat bij een overstroming in veiligheid gebracht kan worden.
Volgens de regio – bestaande uit de Waddeneilanden, de provincies Fryslân en Noord-Holland, Wetterskip Fryslân en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier – is die combinatie onverantwoord. In een position paper en factsheet die naar de Tweede Kamer zijn gestuurd, waarschuwen zij voor de risico’s voor inwoners en toeristen.
De regio wijst erop dat de eilanden bij extreme stormen geïsoleerd raken. Evacuatie is dan vrijwel onmogelijk, omdat veerboten niet varen en medische voorzieningen beperkt zijn. Een lagere dijknorm vergroot de kans dat inwoners minstens één keer in hun leven met een ernstige overstroming te maken krijgen. Dat kan leiden tot grote schade aan woningen, bedrijven en infrastructuur, problemen met drinkwatervoorziening en onzekerheid over verzekeringen.
Daarnaast bestaat onenigheid over de evacuatiefractie. Volgens afspraken uit 2014 geldt voor de Waddeneilanden een evacuatiefractie van 0 procent: bewoners schuilen tijdens de storm en worden pas daarna geëvacueerd. Het ministerie rekent dit schuilen nu mee als evacuatie, waardoor een normverlaging mogelijk wordt. De regio stelt dat dit een onjuiste uitleg is, omdat evacuatie juist betekent dat mensen naar een veilig gebied met voldoende zorg en voorzieningen worden gebracht.
De discussie heeft ook directe gevolgen voor Schiermonnikoog. Het project 1EILAUN, gericht op dijk- en duinversterking, ligt momenteel stil doordat wordt uitgegaan van een evacuatiefractie van 53 procent. Bij een lagere fractie zou het project alsnog door kunnen gaan. Het stilleggen van de versterking kan volgens de regio leiden tot extra risico’s en het mislopen van belangrijke financiering en natuurkansen.
De gezamenlijke overheden roepen de Tweede Kamer op eerst een integrale waterveiligheidsstrategie uit te werken, waarin alle gevolgen goed in beeld zijn gebracht. Pas daarna zou volgens hen besloten mogen worden over het verlagen van dijknormen. Veiligheid van inwoners en bezoekers van de Waddeneilanden moet daarbij voorop staan.