Echtpaar Draaisma uit Bolsward: “wees dankbaar voor de vrijheid die we hebben”

Bolsward – Het vieren van 80 jaar bevrijding is niet zomaar een gebeurtenis voor het echtpaar Draaisma uit Bolsward.

Hoewel ze geen fotomateriaal of voorwerpen uit die tijd hebben, blijft de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog diep in hun gedachten gegrift.

Op 2 april 2025 voerde Doet Boermans een interview met het echtpaar Draaisma Tolsma, twee bewoners van Bolsward, over hun herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding 80 jaar geleden. 

Mevrouw M.A. Draaisma Tolsma, geboren op 8 februari 1938, en meneer A.W. Draaisma, geboren op 8 oktober 1929, hebben hun leven doorgebracht in Bolsward. Ze wonen sinds 2024 in het verzorgingshuis Huylckenstein.

Meneer Draaisma was 11 jaar oud toen de oorlog begon en herinnert zich de spanningen van de oorlogsjaren. “Het begon met vliegtuigen die laag over de stad vlogen”, vertelt hij, zijn ogen glinsteren bij de herinnering. Hij herinnert zich nog goed hoe hij samen met zijn vrienden in de vrije tijd op zoek ging naar neergestorte vliegtuigen. “We vonden een grote ballon in Parrega, zo’n twee meter groot, en we scheurden er een stuk stof af. Ik heb het jarenlang bewaard.”

Hoewel de oorlog veel spanningen met zich meebracht, had hij als kind ook voldoende tijd voor avontuur. Vanwege het brandstoftekort gingen veel kinderen in de winter niet naar school, wat resulteerde in veel vrije tijd. Toch heeft meneer Draaisma ook verdrietige momenten meegemaakt, zoals de schietpartij bij de Marnezijl, waarbij drie mannen omkwamen en een vierde wist te ontsnappen. “Dat maakte diepe indruk op mij”, zegt hij.

Mevrouw Draaisma, die twee jaar oud was toen de oorlog begon, herinnert zich vooral de vliegtuigen die over haar ouderlijke woning vlogen en een schietpartij in een steegje vlakbij haar huis.

Tijdens de oorlog was er een tekort aan veel dagelijkse benodigdheden, maar het gezin van mevrouw Draaisma had het relatief goed. Haar vader was boer en had koeien, waardoor het gezin voldoende voedsel had. Toch was het leven niet makkelijk. “Er werd veel geruild. Mijn vader had melk, en mensen kwamen vaak voor melk of andere ruilhandel”, vertelt ze.

Meneer Draaisma was niet altijd gerust over de situatie, maar hij benadrukt dat ze thuis relatief weinig honger hadden, vooral door de melk die hun boerderij voorzag. “Het was eeneen zware tijd, alles was schaars.”

Mensen huilden van blijdschap na bevrijding in 1945

De bevrijding van Bolsward in 1945 was voor het echtpaar een belangrijk moment. Voor meneer Draaisma was het vooral een opluchting: “We wisten dat het voorbij was, maar het was ook spannend. De stad was ineens vol met soldaten en vreugdevolle mensen.”

Mevrouw Draaisma herinnert zich de bevrijding ook als een tijd van opluchting, hoewel ze zelf nog maar twee jaar oud was. “Er was veel vreugde, mensen huilden van blijdschap”, zegt ze.

Het vieren van 80 jaar bevrijding is niet zomaar een gebeurtenis voor het echtpaar. “80 jaar bevrijding is prachtig, maar het is belangrijk dat we ons blijven beseffen dat vrijheid niet vanzelfsprekend is”, zegt meneer Draaisma. Het is een boodschap die ze graag willen doorgeven aan de jongere generatie.

Doet merkte op dat het echtpaar, ondanks de impact van de oorlog, geen herinneringen of voorwerpen heeft die herinneren aan de oorlogsjaren, behalve wat tabaksbonnen die meneer Draaisma uit die tijd heeft bewaard. “Bij de verhuizing naar Huylckenstein hebben we alles achtergelaten, maar de herinneringen zijn gebleven”, aldus meneer Draaisma.

De huidige onrustige wereld maakt de boodschap van de oorlogservaringen van meneer en mevrouw Draaisma extra relevant. Ze benadrukken het belang van vrede en vrijheid. “De vrijheid die we nu hebben, is een gave die niet vanzelfsprekend is. Kijk naar de wereld om ons heen, daar is nog veel onrust. We moeten dankbaar zijn voor wat we hebben”, zegt meneer Draaisma.

Tijdens de herdenkingen op 4 en 5 mei, maar ook door het onderwijs over de Tweede Wereldoorlog, willen ze dat de jongere generaties zich blijven inzetten voor vrede. “In Bolsward hebben we de verhalen over de oorlog levend gehouden. Elk jaar herdenk ik de slachtoffers en het beeld bij Marnezijl heeft een speciale betekenis voor mij, vooral omdat het werd onthuld in mijn geboortejaar, 1953”, vertelt Doet. 

Een ander hoogtepunt was het recente interactieve programma voor leerlingen over de Tweede Wereldoorlog, georganiseerd door het Cultuur Historisch Centrum De Tiid in Bolsward. Met 20 figuranten in kleding uit de oorlogsjaren kregen 130 leerlingen uit de basisscholen van Bolsward de kans om op een levendige manier te leren over de oorlog en de bevrijding. De samenwerking van de basisscholen wordt door Doet als iets om trots op te zijn beschouwd.

Woensdag aanstaande viert Bolsward 80 jaar bevrijding, en de stad organiseert allerlei activiteiten om deze belangrijke gebeurtenis te herdenken. Het echtpaar Draaisma is trots op de manier waarop de stad haar geschiedenis in ere houdt. Het is een moment om de vrijheid te vieren, maar ook om te reflecteren op de betekenis van vrede in de huidige, onzekere tijden.

De boodschap van meneer en mevrouw Draaisma is helder: wees dankbaar voor de vrijheid die we hebben, want vrijheid is een gave die we niet als vanzelfsprekend moeten beschouwen. “Vrijheid is niet vanzelfsprekend, en we moeten ervoor zorgen dat we het behouden”, besluit meneer Draaisma.