Ondanks het grote aantal vacatures is de werkloosheid in de meeste Friese gemeenten vorig jaar gestegen.
Vooral in de gemeenten Opsterland, Vlieland en de Stellingwerven was er een flinke toename van werklozen. In Súdwest-Fryslân en Waadhoeke daarentegen nam de werkloosheid af. Dit blijkt uit onderzoek van carrièreplatform cvster.nl, op basis van data van het CBS.
In Opsterland en Vlieland steeg het aantal werklozen vorig jaar met bijna 7 procent. Ook Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Harlingen zagen een toename van meer dan 5 procent. In Súdwest-Fryslân daalde het aantal werklozen echter met bijna 6 procent. Ondanks de stijging in andere regio’s, blijft Leeuwarden de Friese gemeente met het hoogste werkloosheidspercentage (4,6 procent). Terschelling kent daarentegen de laagste werkloosheid met slechts 3 procent.
Werkloos zijn betekent niet altijd dat men in aanmerking komt voor een WW-uitkering. Op Terschelling heeft bijvoorbeeld minder dan een kwart van de werkzoekenden recht op WW. Dit kan duiden op een korter aantal gewerkte jaren, vrijwillig ontslag, of dat werkzoekenden eerder als zelfstandige werkten en daardoor geen recht hebben op WW. In Ooststellingwerf ontvangt bijna de helft van de werkzoekenden WW, het hoogste percentage in Friesland.
Daarnaast onderzocht cvster.nl in welke Friese gemeenten de meeste mensen in de bijstand zitten. In Leeuwarden ontvangt 6,1 procent van de 15- tot 75-jarigen een bijstandsgerelateerde uitkering. Ook in Smallingerland en Heerenveen is het percentage relatief hoog, terwijl op Ameland en Terschelling (bijna) niemand een beroep hoeft te doen op bijstand.
Hoe is dit onderzoek uitgevoerd?
Voor dit onderzoek gebruikte cvster.nl verschillende datasets van het CBS. Het CBS maakt onderscheid tussen werkloosheid (de deel van de beroepsbevolking zonder werk) en de totale beroepsbevolking. Omdat in veel gevallen niet alleen het werkloosheidspercentage steeg, maar ook de totale beroepsbevolking, heeft cvster.nl de totale beroepsbevolking vermenigvuldigd met het werkloosheidspercentage om een schatting te maken van het aantal werklozen per gemeente.
Bedrijven voorzichtiger met personeel aannemen
Hoewel het aantal werklozen vorig jaar steeg, is dit opvallend gezien de grote personeelstekorten in veel sectoren. Volgens cvster.nl komt dit enerzijds door een mismatch op de arbeidsmarkt: veel werkzoekenden hebben niet de vaardigheden of ervaring die werkgevers zoeken. Vooral in de IT, techniek en zorg is er veel vraag, maar veel werklozen kunnen daar niet direct aan de slag.
Aan de andere kant zijn bedrijven voorzichtiger geworden met het aannemen van (vast) personeel door de inflatie en de stijging van de rente. Daarnaast moet een deel van de zzp’ers stoppen door de handhaving van de wet op schijnzelfstandigheid. Deze zzp’ers komen vaak als werkzoekenden op de arbeidsmarkt terecht. Ook door de grote vraag naar personeel is een deel van de werkzoekenden kieskeuriger in het aannemen van een nieuwe baan.