Harlingen werkt de komende jaren aan een ingrijpende vernieuwing van de kustzone.
Een van de meest urgente opgaven ligt bij de Noorderhavendam. De haven van Harlingen voldoet momenteel niet aan de internationale norm voor nautische veiligheid. Om dat te verbeteren wordt onderzocht of een deel van de Noorderhavendam kan worden verlegd en de havenmond aangepast. Dat moet de veiligheid voor de scheepvaart vergroten. De ingreep raakt echter aan het Natura 2000-gebied Waddenzee. Daarom wordt gekeken of de aanpassing kan worden gecombineerd met de noodzakelijke versterking van de havendammen. Die versterking is nodig om Harlingen in de komende decennia te beschermen tegen stijgend zeewater en zwaardere stormen.
De Noorderhavendam is als eerste project aan de beurt. Het maakt deel uit van het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP), waarin waterschappen en Rijkswaterstaat samenwerken om primaire waterkeringen aan de wettelijke normen te laten voldoen.
Groei in de Willemshaven
Ook de Zuiderpier staat op de agenda. Door deze pier te verlengen kan de Willemshaven worden vergroot. Dat biedt een alternatief voor de binnenhavens en creëert nieuwe mogelijkheden voor de maritieme sector. Daarnaast wordt onderzocht hoe de Zuiderpier beter kan worden ingericht als recreatief verblijfsgebied. Een verbeterde bereikbaarheid en inrichting moeten het gebied aantrekkelijker maken voor bezoekers. Ook hier geldt dat eventuele versterkingsmaatregelen en uitbreiding ruimte vragen binnen het Natura 2000-gebied.
Aanpak vismigratie en verzilting
Bij de Tsjerk Hiddessluizen speelt een ander knelpunt. Voor vissen als paling, die tussen zout en zoet water migreren, vormen de sluizen een barrière. Tegelijkertijd stroomt er via de sluizen te veel zout zeewater het Van Harinxmakanaal in, wat gevolgen heeft voor de waterkwaliteit.
De betrokken overheden willen beide problemen aanpakken. Hoe dat precies gebeurt, wordt de komende tijd verder uitgewerkt.
Slib als kans voor landbouw
Jaarlijks wordt er veel slib uit de haven gebaggerd. In plaats van dit als restproduct te zien, wordt onderzocht of het kan worden ingezet om landbouwgrond te verbeteren en weerbaarder te maken tegen klimaatverandering. De onderzoeksresultaten worden in 2026 verwacht. Tegelijkertijd wordt bekeken of er een proefproject kan worden gestart.
Bewoners worden geïnformeerd
De eerste ideeën voor de kustzone zijn eerder verzameld in een gebiedsverkenning. Sinds begin 2025 zijn deze verder uitgewerkt tot het nu vastgestelde ontwikkelingsperspectief. De komende periode werken de betrokken overheden de plannen verder uit en zoeken zij naar financiering, onder meer via het Investeringskader Waddengebied/Waddenfonds. Bewoners worden binnenkort tijdens een informatiebijeenkomst bijgepraat over de plannen. De bijeenkomst wordt aangekondigd via www.harlingen.nl/dijkstadwad en via de lokale media.