Harlingen – De provincie Fryslân heeft jarenlang toegestaan dat de Reststoffen Energie Centrale (REC) in Harlingen meer rookgassen uitstootte dan vergund.
Dat stelt Stichting Afvaloven Nee (SAN) op basis van documenten van toezichthouder FUMO en recente verklaringen van de afvalverwerker zelf. De stichting eist dat de provincie de vergunning intrekt en de installatie per direct stillegt. Volgens SAN blijkt uit stukken die zijn opgevraagd via de Wet open overheid (Woo) dat de afvaloven structureel hogere rookgasdebieten had dan toegestaan. De kwestie draait onder meer om de berekening van het rookgasdebiet en de gehanteerde meetonzekerheid. Bij de aanvraag voor de uitbreidingsvergunning in 2023 zou volgens SAN zijn gewerkt met onjuiste en onvolledige gegevens. Zo zou bij de omrekening van de debieten naar 11 procent zuurstof een fout zijn gemaakt. Daarnaast is volgens de stichting uitgegaan van een meetonzekerheid van 21 procent, terwijl 4 procent is toegestaan.
In een brief aan de Raad van State, waar SAN de in 2023 verleende vergunning aanvecht, heeft de advocaat van REC bevestigd dat bij de aanvraag een onjuiste aanname is gedaan over de meetonzekerheid. Volgens SAN betekent dit dat de daadwerkelijke uitstoot sinds 2011 structureel boven de vergunde waarden lag.
FUMO al langer op de hoogte
Uit een interne brief van FUMO uit 2016, die via een Woo-verzoek boven tafel kwam, zou blijken dat de toezichthouder destijds al concludeerde dat de installatie gemiddeld circa 230.000 Nm³ rookgas per uur uitstootte. Dat zou ongeveer 30 procent boven het vergunde niveau liggen. In de brief werd gesproken van een voortdurende overtreding van de milieuwetgeving. Volgens SAN bleef actief handhavend optreden destijds uit. De stichting wijst erop dat de toenmalige adjunct-directeur van FUMO kort daarna een andere functie kreeg.
‘Geen administratieve fout’
“Dit is geen administratieve fout,” zegt een woordvoerder van SAN. “Dit is een jarenlang patroon van structurele overschrijdingen en het wegkijken door toezichthouders en bestuurders.” De huidige vergunningen van de REC zijn gebaseerd op een milieueffectrapportage (MER) uit 2007. Ondanks latere uitbreidingen van capaciteit en verruiming van het rookgasdebiet is die MER volgens SAN niet aangepast. Ook de vergunning uit 2023 zou zijn gebaseerd op een aanvraag waarin het werkelijke rookgasdebiet te laag is voorgesteld. De advocaat van SAN noemt de situatie “juridisch onhoudbaar” en wijst op de beginselplicht tot handhaving.
De uitstoot van de afvaloven is volgens SAN van belang voor de gezondheid van omwonenden en voor kwetsbare natuur, waaronder het nabijgelegen Waddengebied (Natura 2000 en UNESCO Werelderfgoed). Juist daarom zou op het provinciebestuur een verhoogde zorgplicht rusten. SAN heeft het College van Gedeputeerde Staten formeel gesommeerd om de omgevingsvergunning van REC B.V. per direct in te trekken, de installatie stil te leggen zolang geen rechtsgeldige vergunning bestaat en binnen veertien dagen duidelijk te maken welke handhavingsmaatregelen worden genomen. Blijft actie uit, dan overweegt de stichting verdere stappen. Er wordt gewerkt aan een strafrechtelijk dossier voor het Openbaar Ministerie.
Reactie provincie
De provincie Fryslân laat desgevraagd weten op de hoogte te zijn van het persbericht van SAN. Een inhoudelijke reactie kan op dit moment nog niet worden gegeven. De provincie laat weten dat er een reactie wordt voorbereid.
(Foto: Joachim de Ruijter)